Cypr

Opis - ciąg dalszy

Kuchnia

Na Cyprze jada się obfite, lecz niewyszukane posiłki, które po kilku dniach mogą się znudzić. Na brak pomysłów kulinarnych cierpią przede wszystkim restauracje w popularnych kurortach (zwłaszcza na Południu), w niezbyt szczęśliwy sposób łączące tradycje brytyjskie i bliskowschodnie. Kuchnię cypryjską opanowały smażone ziemniaki: frytki podaje się prawie do wszystkiego. Rozczarowanych smakoszy przebywających na Południu pocieszy bez wątpienia znakomite piwo, brandy i wino cypryjskie. W północnej części Cypru restauracje podają nieco lżejsze posiłki i chętniej eksperymentują z mniej znanymi potrawami (przeważnie rodem z Turcji), ale i tak nie potrafią obronić się przed wpływem kuchni brytyjskiej.
Chociaż Grecy i Turcy z kontynentu nie mają nic przeciwko jedzeniu w pośpiechu, ich cypryjscy pobratymcy wolą raczej celebrować posiłki. Dlatego też małe bary serwujące napoje i gotowe kanapki, widok dość częsty po obu stronach Zielonej Linii, czerpią z tradycji brytyjskich, a podobne punkty z kuchnią regionalną należą do rzadkości.
Wśród zapiekanych wyrobów nadziewanych, typowych dla Południa królują eliópitta (zawijane ciastko z oliwkami), takhinópitta (pierożek z nadzieniem sezamowym) i kolokótes (trójkątny pierożek nadziewany dynią, rozdrobnionymi ziarnami pszenicy i rodzynkami). W czasie Wielkanocy co krok trafia się na sprzedawców flaośnes – ciastek oblewanych mieszaniną sera z jajkiem i posypanych rodzynkami. Aïráni (ayran w tureckiej części wyspy) to orzeźwiający napój z rozcieńczonego jogurtu, przyprawionego solą i oregano lub suszonymi liśćmi mięty. Kiedyś wózki z aïráni stały na ulicach wielu miast Cypru, ale dziś sprzedawców tego napoju spotyka się tylko w Larnace i Nikozji. Soushośkou (niekiedy zwane też soudzośki) to nanizane na nitkę migdały, które zanurzono w kadzi z melasą gronową i wodą różaną. Na pieszą wyprawę warto również zabrać zapas pastelláki – batonów z orzechami i sezamem wyrabianych na bazie syropu; kosztują mniej więcej tyle co soushośkou. Na targowiskach sprzedaje się mnóstwo innych, mniej wyszukanych wyrobów z orzechów i suszonych nasion.
W północnej części Cypru handlarze uliczni sprzedają wypieki zwane börek – pożywne paszteciki z ciasta francuskiego z kawałkami mięsa lub sera. Pideci, czyli pizzeria, najczęściej proponuje pide (turecka pizza) z peynirli (ser), yumurtalı (jajko), kıymalı (siekane mięso) lub sucuklu (kiełbasa) albo dowolnym połączeniem tych składników. Do pide zamawia się zwykle małą miskę çorba (zupa). W pideci można również zamówić mantı (tureckie pierogi z nadzieniem z mielonego mięsa, tradycyjnie polane jogurtem z czosnkiem i olejem chilli) albo pirohu (podobne do mantı, tyle że z nadzieniem serowym; zresztą w samej nazwie pobrzmiewają nasze pierogi ruskie). Tatar böreći, zasadniczo podobne do mantı, jest tradycyjnie podawane z tartym serem hallośmi i liśćmi mięty.

Wybrane imprezy

W trosce o popularność Cypru wśród obcokrajowców władze miejskie i instytucje odpowiedzialne za rozwój turystyki organizują szereg imprez, które uzupełniają zestaw festynów związanych ze świętami religijnymi. Najciekawsze z nich to majowe Święto Kwiatów, zwane Anthistíria, szczególnie wesoło obchodzone w połowie maja w Larnace i w Páfos, Festiwal Szekspirowski i nieco późniejsze Cypryjskie Dni Muzyczne, organizowane w starożytnym teatrze w Kourion na przełomie czerwca i lipca, oraz lipcowe dni Limassolu i odbywające się w tym samym miesiącu dni Larnaki. Na uwagę zasługuje również pafijski festiwal muzyki, tańca i sztuk teatralnych, mający miejsce w starożytnym odeonie i średniowiecznym zamku od czerwca do września, a także wrześniowe święto Ayíi Nápy i Festiwal Wina (z darmową degustacją), urządzany w parku w centrum Limassolu w pierwszej połowie września. Turysta zainteresowany którąś z tych imprez powinien zdobyć egzemplarz wydawanego przez CTO Diary of Events (kalendarza imprez) lub zajrzeć do comiesięcznego informatora dostępnego w każdym biurze informacji turystycznej.

Miary i wagi

W 1987 r. Republika Cypryjska przeszła na system metryczny, podczas gdy Cypr Północny uparcie stosuje jednostki brytyjskie, choć mile w połowie lat 90. zniknęły z drogowskazów przy głównych trasach (zdarzają się na bocznych drogach). W obu częściach wyspy zachowały się dwie jednostki z czasów osmańskich: miara powierzchni dö-nüm (tur.) lub skála (gr.), równe około 0,1 ha, i miara wagi oka (tur./gr.), wynosząca niecałe 1,3 kg. Tej ostatniej nadal używa się na targowiskach przy odważaniu produktów spożywczych.

Czas

Na Cyprze czas jest przesunięty o dwie godziny do przodu w stosunku do czasu Greenwich (GMT), czyli przybywając na wyspę z Polski, przesuwamy wskazówki zegarków o jedną godzinę w przód. W ostatnią niedzielę marca o godzinie 3.00 Cypr przechodzi na czas letni (zegarki przestawia się o godzinę do przodu), a do zimowego wraca w ostatni niedzielny poranek października.